Μέσα στις καυτές ημέρες του Αυγούστου έλαβε χώρα στην Αθήνα ένας θετικός «αιφνιδιασμός». Έπεσαν στο Μέγαρο Μαξίμου οι υπογραφές για την είσοδο της γαλλικής επενδυτικής εταιρείας Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου. Πρόκειται για εξέλιξη, κατά πάσα πιθανότητα, καταλυτική για την υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, γεωστρατηγική προέκταση του οποίου αναμένεται να γίνει η διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ. Η ισχύς εν τη ενώσει, λοιπόν, απέναντι στις άνομες επιδιώξεις της Τουρκίας.
Έχοντας αναλάβει την υλοποίηση περισσότερων από 130 κρίσιμων έργων σε όλο τον κόσμο, τα οποία αντιστοιχούν σε συνολικές επενδύσεις ύψους €100 δις., η Meridiam έχει κερδίσει τη φήμη ενός κορυφαίου διεθνούς στρατηγικού επενδυτής, ως φορέας ανάπτυξης και διαχειριστής έργων υποδομής, με έδρα το Παρίσι και ισχυρή παρουσία στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και την Αφρική.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
v Το υπό κατασκευή έργο NeuConnect, το οποίο αναμένεται να συνδέσει ηλεκτρικά το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γερμανία: Πρόκειται για υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) ισχύος 1,4 GW και μήκους 725 χλμ, με ύψος επένδυσης στα €2,8 δισ. από ιδιωτική χρηματοδότηση. Αποτελεί την πρώτη απευθείας ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Γερμανίας και μία από τις μεγαλύτερες διασυνδέσεις παγκοσμίως. Αυτό είναι προφανώς και το project που προσομοιάζει περισσότερο με τη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου.
v Η σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Sud Europe Atlantique (Γαλλία): Πρόκειται για γραμμή υψηλής ταχύτητας μήκους 302 χλμ από την Τουρ έως το Μπορντό, έργο ύψους €7,7 δισ.. Αποτελεί τον πρώτο σιδηρόδρομο υψηλής ταχύτητας στη Γαλλία που υλοποιήθηκε με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτη, με διάρκεια έως το 2061.
v Σύμβαση παραχώρησης διάρκειας 30 ετών για τη δεύτερη μεγαλύτερη μονάδα αφαλάτωσης στον κόσμο. Πρόκειται για τη μεταφορά νερού από την Άκαμπα στο Αμμάν της Ιορδανίας. Το συνολικό μήκος των αγωγών μεταφοράς αφαλατωμένου νερού θα είναι 450 χλμ. και αναμένεται να καλύψει έως και το 40% των αναγκών της Ιορδανίας σε πόσιμο νερό. Η συνολική επένδυση ανέρχεται σε περίπου 6 δισ. δολαρίων ΗΠΑ.
v Suez: Το 2022 η Meridiam ηγήθηκε κοινοπραξίας που εξαγόρασε τον παγκόσμιο όμιλο ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων “Suez” και παραμένει ένας από τους βασικούς μετόχους της.
v Αεροδρόμιο Σόφιας (Βουλγαρία): Σύμβαση παραχώρησης 35 ετών για το κύριο διεθνές αεροδρόμιο της Βουλγαρίας, με δεσμευμένες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον €624 εκ.
v Tram di Firenze (Ιταλία): Σύμβαση για το δίκτυο τραμ της Φλωρεντίας, μήκους 19,5 χλμ με 38 στάσεις, το οποίο εξυπηρετεί άνω των 34 εκατ. επιβατών ετησίως.
v Ερευνητικό Κέντρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Μόντρεαλ (Καναδάς): Ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα έρευνας στον τομέα της υγείας στη Βόρεια Αμερική, που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο μακροχρόνιας σύμπραξης της Meridiam με την Κυβέρνηση του Κεμπέκ.
Στο προκείμενο, είναι γνωστό ότι το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου έχει περάσει από πολλά εμπόδια. Πριν από αρκετούς μήνες, η υπόθεση του Great Sea Interconnector (GSI) είχε γνωρίσει μεγάλη ένταση μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας, όταν ο Υπουργός Οικονομικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μάκης Κεραυνός, είχε «κεραυνοβολήσει» τους πάντες, δηλώνοντας ότι το έργο δεν είναι βιώσιμο. Ακολούθησε διελκυστίνδα μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, σχετικά με την υλοποίησή του.
Καίριας σημασίας ήταν, εν τέλει, η επαναλαμβανόμενη δημόσια δήλωση πολιτικής βούλησης στην οποία προχώρησαν τόσο ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο και ο Κύπριος πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης. Αμφότεροι τοποθετήθηκαν υπέρ της ολοκλήρωσης του έργου ανεξαρτήτως δυσκολιών.
Παράλληλα, ανάλογη πολιτική βούληση επέδειξε σε πολλές περιπτώσεις ο Γάλλος πρόεδρος, Εμμανουέλ Μακρόν. Ήδη από τις 25 Σεπτεμβρίου 2024, σε συνάντηση των τριών ανδρών στο περιθώριο της 79ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, ο κ. Μακρόν είχε προτείνει στους ομολόγους του την ένταξη της Meridiam στην κοινοπραξία ως μία επιλογή η οποία θα «ξεκολλούσε» οικονομικά το όλο εγχείρημα. Η συζήτηση επαναλήφθηκε στη συνάντηση Μητσοτάκη-Μακρόν τον Απρίλιο του 2026 στην Αθήνα, προφανώς με περισσότερες λεπτομέρειες και υπό τη σκιά της προηγηθείσας ελλαδο-κυπριακής δυσκαμψίας που είχε παρατηρηθεί νωρίτερα.
Την υλοποίηση του έργου έχει αναλάβει ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος σε συνεργασία με την επίσης γαλλική Nexans καλείται να πραγματοποιήσει όλο το τεχνικό σκέλος της επένδυσης μετά τις έρευνες βυθού που θα διεξαχθούν και θα προσδιορίσουν την ακριβή διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει το καλώδιο.
Η είσοδος της Meridiam στην κοινοπραξία του GSI με ποσοστό άνω του 50% αποτελεί πρωτίστως ένεση αξιοπιστίας και παράλληλα ισχυρή οικονομική ενίσχυση, αμέσως μάλιστα μετά την πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους €1 δισ. στην οποία έχει προχωρήσει ο ΑΔΜΗΕ.
Κάπως έτσι φθάσαμε στο φετινό καλοκαίρι και τις υπογραφές της 5ης Αυγούστου.
Ωστόσο, το όλο ζήτημα δεν είναι μόνο οικονομικό και ενεργειακό. Είναι πρωτίστως γεωπολιτικό. Η ένταξη της Κύπρου στο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο τη βγάζει μια για πάντα από την περιφερειακή απομόνωση, διαλύοντας κάθε σενάριο «φινλανδοποίησης». Αυτό είναι κάτι που προφανώς ενοχλεί αρκετούς τρίτους. Πρώτη απ’ όλους, την κατοχική δύναμη Τουρκία, η οποία τόσο δι’ επισήμων χειλέων όσο και διά των οργάνων της στο νησί έχει απειλήσει κατά το παρελθόν με παρεμπόδιση ερευνών στις οποίες η ίδια δεν θα έχει δώσει άδεια.
Όμως υπήρξαν -και προφανώς εξακολουθούν να υπάρχουν- και άλλα συμφέροντα εντός και εκτός Κύπρου, τα οποία δεν βλέπουν με καλό μάτι το έργο. Πρόκειται φυσικά για όσους ανησυχούν αφενός από τον οικονομικό ανταγωνισμό που θα προκύψει εφόσον οι Κύπριοι καταναλωτές θα έχουν πλέον περισσότερες επιλογές ηλεκτρικού ρεύματος. Παράλληλα, υπάρχουν και εκείνοι που λειτουργούν προς όφελος τρίτων δυνάμεων, οι οποίες επιθυμούν μία αδύναμη, περιθωριοποιημένη και μακριά από τη Δύση Κύπρο, προκειμένου να την ελέγχουν και να την εκμεταλλεύονται ως ένα «αποτυχημένο κράτος» (“failed state”) με ευρωπαϊκό περίβλημα. Είναι λογικό, λοιπόν, αυτοί οι δρώντες να βρίσκουν επίσης ασύμφορη την τελευταία εξέλιξη.
Δεν είναι τυχαίο, όμως, ότι αυτή τη φορά η πολιτική βούληση Αθήνας και Λευκωσίας μοιάζει να ακολουθείται και από σημαντικές στρατηγικές κινήσεις, οι οποίες δεν μπορούν εύκολα να αγνοηθούν ή να υποβαθμιστούν.
Πρώτον, την ίδια ώρα της υπογραφής της συμφωνίας στην Αθήνα έγινε γνωστό ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες ο ΑΔΜΗΕ, ως φορέας υλοποίησης, έχει ολοκληρώσει και θα αποστείλει μέσα στις επόμενες ημέρες στις ρυθμιστικές αρχές της Κύπρου και του Ισραήλ τη μελέτη κόστους-οφέλους. Ο δημόσιος ελληνικός φορέας υλοποίησης του έργου δηλώνει έτσι με τον πιο επίσημο τρόπο ότι κανένας δεν έχει «ξεχάσει» ότι πρόκειται για ένα έργο το οποίο, στην πλήρη εξέλιξή του, συνδέει την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ. Συνολικά δε, εντάσσει την Κύπρο και το Ισραήλ στο ενιαίο ενεργειακό δίκτυο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Εν τω μεταξύ, δεν πρέπει να παραβλεφθεί ο επικείμενος διαγωνισμός που θα διεξαγάγει η Ελλάδα και για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ιταλία, ενώ παράλληλα προχωρούν και οι ηλεκτρικές συνδέσεις με νησιά του Αιγαίου.
Έτσι, η Ελλάδα καθίσταται ενεργειακός κόμβος στην Ανατολική Μεσόγειο και σημαντικός γεωστρατηγικός παίκτης μέσα στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δεύτερον, στο γεωπολιτικό επίπεδο, δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο το γεγονός ότι οι υπογραφές μπήκαν την ίδια χρονιά και με χρονική απόσταση πέντε μηνών από τα γεγονότα του Μαρτίου του 2026 στην Κύπρο.
Την 1η Μαρτίου οι βρετανικές βάσεις του Ακρωτηρίου της Κύπρου δέχθηκαν επίθεση με drones από τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου. Αμέσως, η Ελλάδα, χωρίς χρονοτριβή, έδειξε την έμπρακτη αμυντική αλληλεγγύη της στην Κύπρο.
Στις 4 Μαρτίου οι ελληνικές φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» μπήκαν στο λιμάνι της Λεμεσού.
Την ίδια μέρα ζεύγος ελληνικών F-16 από την Αθήνα προσγειώθηκε στην Πάφο και διεξήγαγε επιχειρήσεις ελέγχου και εντοπισμού drones προς υπεράσπιση της από αέρος ακεραιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Στις 9 Μαρτίου οι κύριοι Μητσοτάκης, Χριστοδουλίδης και Μακρόν συναντήθηκαν εκτάκτως και μεσούσης της κρίσης στην Πάφο για να δηλώσουν και πάλι την αλληλεγγύη των τριών κρατών, αυτή τη φορά σε ζητήματα άμυνας. Κατέστη σαφές τότε ότι αν για την Ελλάδα η στήριξη της Κύπρου θεωρείται δεδομένη, για τη Γαλλία αποτελεί πλέον ξεκάθαρη γεωπολιτική επιλογή δοκιμασμένη στο πεδίο.
Μία ημέρα μετά, στις 10 Μαρτίου, το γαλλικό αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle έφθασε στην Κύπρο, πλαισιωμένο από υπολογίσιμο γαλλικό στολίσκο, ενώ ακολουθήθηκε και από άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις (Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία και Ολλανδία) λίγες ημέρες αργότερα.
Καταληκτικά, η ένταξη της Meridiam στο έργο δίνει αναμφισβήτητα νέα πνοή στο εγχείρημα και επιβεβαιώνει τη βούληση όλων των εμπλεκομένων να το δουν πραγματικά να υλοποιείται.
Η τελική ολοκλήρωση της ενεργειακής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, όμως, πρέπει να είναι το επόμενο βήμα, το οποίο και θα αποτελέσει την πιο ξεκάθαρη εγγύηση ασφαλείας και ενεργειακής ανεξαρτησίας για τη Μεγαλόνησο και τους φίλους της, σε καιρούς εξαιρετικά δύσκολους και απρόβλεπτους.
Οι καιροί ου μενετοί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Γράψτε εδώ το σχόλιό σας.